Οι Αμπελοοινικές περιοχές της Ελλάδας

Οι Αμπελοοινικές περιοχές της Ελλάδας

Πελοπόννησος
	1. Νεμέα
	Ποικιλία: Αγιωργήτικο
		Προϊόντα: ΟΠΑΠ ΝΕΜΕΑ, ΤΟΠΙΚΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΣ ΟΙΝΟΣ, ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΣ ΟΙΝΟΣ
		Χωρίζεται σε 3 ζώνες: 1. Μία ημιορεινή με υψόμετρο 450-650 μ. Εδώ παράγονται κρασιά κατάλληλα για παλαίωση. 2. Μία με υψόμετρο 250 μ. όπου η ταχύτερη ωρίμανση και ο υψηλότερος αλκοολικός τίτλος επιτρέπουν την παραγωγή ημίγλυκων οίνων και 3. Μία μεγάλου υψομέτρου 750-800 μ. όπου παίρνουμε γλεύκη με μικρότερη περιεκτικότητα σε σάκχαρα, κατάλληλα για την παραγωγή ροζέ κρασιών.
	2. Μαντινεία
	Ποικιλία: Μοσχοφίλερο (Ξανθοφίλερο, Ασπροφίλερο, Γκριζοφίλερο, Φιλέρι)
		Προϊόντα: ΟΠΑΠ ΜΑΝΤΙΝΕΙΑ, ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΣ ΟΙΝΟΣ
		Η ζώνη της Μαντινείας βρίσκεται στο οροπέδιο της Τρίπολης και αναπτύσσεται ΒΑ & ΝΑ της πόλης.
	3. Αχαΐα
	Ποικιλία: Ροδίτης, Μαυροδάφνη, Μοσχάτο
		Προϊόντα: ΟΠΕ ΠΑΤΡΑ, ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΣ ΟΙΝΟΣ, ΜΑΥΡΟΔΑΦΝΗ ΟΠΑΠ
	4. Υπόλοιπο Πελοποννήσου
		Τοπικός οίνος Τριφυλλίας & Τοπικός οίνος Μεσσηνίας:
		Λευκός (Ugni Blanc, Φιλέρι)
		Ερυθρός (Cabernet. Sauvignon, Merlot, Cabernet. Franc, Grenache, Carignan)
		Τοπικός οίνος Πυλίας:
		Λευκός: Ροδίτης, Ugni Blanc, Chardonnay
		Τοπικός Οίνος Ορεινής Κορινθίας:
		Ροζέ: Αγιωργήτικο
		Τοπικός Πελοποννησιακός:
		Λευκός & Ερυθρός.
Στερεά Ελλάδα & Εύβοια
	1. Βοιωτία
	Ποικιλία: Σαββατιανό, Ροδίτης, Cab.Sauvignon, Merlot, Grenache Rouge
		Προϊόντα: ΤΟΠΙΚΟΣ ΟΙΝΟΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΤΟΠΙΚΟΣ ΘΗΒΑΪΚΟΣ, ΤΟΠΙΚΟΣ ΟΙΝΟΣ ΛΟΚΡΙΔΟΣ
		Λευκός, Ροζέ & Ερυθρός.
Θεσσαλία
	1. Ραψάνη
	Ποικιλία: Ξινόμαυρο, Σταυρωτό & Κρασάτο.
		Προϊόντα: ΟΠΑΠ ΡΑΨΑΝΗ, ΤΟΠΙΚΟΣ ΘΕΣΣΑΛΙΚΟΣ ΟΙΝΟΣ.
		Η ζώνη της Ραψάνης βρίσκεται στην έξοδο της κοιλάδας των Τεμπών.
	2.Αγχίαλος
	Ποικιλία: Σαββατιανό, Ροδίτης.
		Προϊόντα: ΟΠΕ ΑΓΧΙΑΛΟΣ.
	3. Καρδίτσα
	Ποικιλία: Μαύρο Μεσενικόλα, Λευκό Μπατίκι, Ροζακί, Μοσχάτο Αμβούργου.
	4. Τύρναβος
	Ποικιλία: Μπατίκι, Μοσχάτο Αμβούργου, Σαββατιανό, Ροδίτης.
Μακεδονία Θράκη
	1. Νάουσα
	Ποικιλία: Ξινόμαυρο
		Προϊόντα: ΟΠΑΠ ΝΑΟΥΣΑ
	2. Γουμένισσα
	Ποικιλία: Ξινόμαυρο, Νεγκόσκα
		Προϊόντα: ΟΠΑΠ ΓΟΥΜΕΝΝΙΣΑ
	3. Αμύνταιο
	Ποικιλία: Ξινόμαυρο
		Προϊόντα: ΟΠΑΠ ΑΜΥΝΤΑΙΟ
		Ροζέ απλά & αφρώδη κρασιά.
	4. Χαλκιδικής
	Ποικιλία: Cab. Sauvignon, Cab. Franc, Ροδίτης, Αθήρι
		Προϊόντα: ΠΛΑΓΙΕΣ ΜΕΛΙΤΩΝΑ, ΤΟΠΙΚΟΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΟΣ ΟΙΝΟΣ, ΤΟΠΙΚΟΣ ΟΙΝΟΣ ΕΠΑΝΩΜΗΤΙΚΟΣ, κλπ.
Ήπειρος
	Ποικιλία: Ντεμπίνα, Cab. Sauvignon.
		Προϊόντα: ΟΠΑΠ ΖΙΤΣΑ
		1. Ζίτσα Λεπτό δροσερό, με φρουτώδη γεύση και φυσικό αφρώδες.
		2. Μέτσοβο Πρότυπος αμπελώνας Αβέρωφ σε υψόμετρο 800 μ.
Νησιά Ιονίου
	1. Κεφαλονιά:
	Ποικιλία: Ρομπόλα, Μοσχάτο, Μαυροδάφνη.
		Προϊόντα: ΟΠΑΠ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ
Νησιά Αιγαίου
	1. Κρήτη
	Ποικιλία: Κοτσιφάλι, Μανδηλαριά, Λιάτικο, Βηλάνα, Ρωμαίικο.
		Προϊόντα: ΟΠΑΠ ΠΕΖΑ, ΟΠΑΠ ΑΡΧΑΝΕΣ, ΟΠΕ ΣΗΤΕΙΑ
	2. Σάμος
	Ποικιλία: Μοσχάτο λευκό
		Προϊόντα: ΟΠΑΠ ΣΑΜΟΣ
	3. Λήμνος
	Ποικιλία: Μοσχάτο Αλεξάνδρειας
		Προϊόντα: ΟΠΕ ΛΗΜΝΟΣ
	4. Πάρος
	Ποικιλία: Μανδηλαριά
		Προϊόντα: ΟΠΑΠ ΠΑΡΟΣ
	5. Σαντορίνη
	Ποικιλία: Ασύρτικο, Αθήρι, Αϊδάνι, Μανδηλαριά.
		Προϊόντα: ΟΠΑΠ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ, VINSANTO
	6. Ρόδος
	Ποικιλία: Αθήρι, Μανδηλαριά, Μοσχάτο λευκό & Μοσχάτο Trani
		Προϊόντα: ΟΠΑΠ ΡΟΔΟΣ, ΡΟΔΟΣ ΕΡΥΘΡΟΣ, ΜΟΣΧΑΤΟΣ ΡΟΔΟΥ, ΑΦΡΩΔΕΙΣ ΟΙΝΟΙ.

ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ..... ΚΡΑΣΑΚΙ

Ήρθε ο καιρός στο νηπιαγωγείο μας να φτιάξουμε κρασάκι!!

Θα φέρουμε σταφύλια καιιιι.......

Φτιάξτε μόνοι... το κρασί σας !

Η παρασκευή σπιτικού κρασιού είναι σε γενικές γραμμές μία απλή διαδικασία, υπάρχουν όμως και πολλά μικρά μυστικά, που εξασφαλίζουν εύγευστο και καλής ποιότητας κρασί, φτιαγμένο με τα... χεράκια σας.
Μπορείτε να επιλέξετε ανάμεσα σε ένα παραδοσιακό βαρέλι από ξύλο δρυός, ένα πλαστικό δοχείο τροφίμων και ένα ανοξείδωτο δοχείο με πλωτό ή πνευματικό καπάκι (κινητή οροφή).
Αν και τα ξύλινα βαρέλια προτιμώνται παραδοσιακά, ωστόσο πλένονται δύσκολα (γιατί οι πόροι τους απορροφούν κρασί), είναι βαριά και όταν είναι παλιά αναδύουν άσχημες μυρωδιές σάπιου ξύλου. Τότε λέμε πως μυρίζει δούγα, δηλαδή μούχλα.
Οταν όμως το ξύλινο βαρέλι είναι καινούργιο, μπορεί να προσδώσει στο κρασί τα αρώματά του κάνοντάς το εξαιρετικό.

Τα πλαστικά δοχεία έχουν αρκετά «συν», αφού είναι οικονομικά, ελαφριά και πλένονται εύκολα. Ωστόσο, δεν είναι όμορφα και επίσης δεν είναι κατάλληλα για μακρόχρονη παραμονή του κρασιού.Τα ανοξείδωτα δοχεία Καθαρίζονται εύκολα, είναι ελαφριά και επομένως εύκολα στον χειρισμό.
Επιπλέον, ο ανοξείδωτος χάλυβας είναι ένα απόλυτα αδρανές υλικό, που βοηθά στη διατήρηση των γεύσεων των νωπών σταφυλιών, καθώς αυτά μετατρέπονται σε κρασί.
Στα δοχεία που έχουν πλωτό καπάκι (δηλαδή καπάκι που επιπλέει στην επιφάνεια του κρασιού) βάζουμε γύρω στο περιθώριό τους παραφινέλαιο, που σφραγίζει την επιφάνειά του σε όλη τη διαδικασία παραγωγής.
Στο πνευματικό καπάκι, αντί να βάλουμε παραφινέλαιο, υπάρχει μία σαμπρέλα, που φουσκώνει - ξεφουσκώνει και έτσι μπορεί να αφήσει το δοχείο ανοικτό όσο ο μούστος«βράζει» (ζυμώνεται) ή να το σφραγίσει αεροστεγώς, αφήνοντας έξω τον χειρότερο εχθρό του νεαρού κρασιού, τον αέρα.

Για να φτιάξετε λευκό κρασί, θα πρέπει να διαχωρίσετε τον μούστο από τα στέμφυλα αμέσως μετά το πάτημα των σταφυλιών.
Για την παραγωγή κόκκινου κρασιού όμως, ο μούστος θα πρέπει να παραμείνει με τις φλούδες των σταφυλιών για 2-4 ημέρες, προκειμένου να πάρει κόκκινο χρώμα και αυτό γιατί ακόμη και οι κόκκινες ρώγες έχουν λευκό χυμό. Το κόκκινο χρώμα προέρχεται από τη φλούδα.
Είναι πολύ βασικό να μη γεμίσετε το βαρέλι μέχρι επάνω με μούστο, καθώς κατά τη διάρκεια της ζύμωσης, ο μούστος φουσκώνει και μπορεί να ξεχειλίσει.
Για αποστείρωση (θείωση) ρίξτε στο βαρέλι με τον μούστο «Μetabisulfite» σε αναλογία 10-15 γραμμάρια ανά 100 κιλά μούστου ή 15-20 γραμμάρια ανά 100 κιλά σταφυλιού. Η ουσία αυτή προστατεύει τον μούστο από τον αέρα και επιτρέπει την ανάπτυξη και τον βρασμό με τις «καλές» ζύμες.
Κατά τη διάρκεια της ζύμωσης, μπορείτε να ανακατέψετε με ένα καθαρό ξύλο μόνο λίγο στην αρχή αν αργεί ή λίγο στο τέλος για να βοηθήσετε τον μούστο να «βράσει» πιο γρήγορα.
Η μέτρηση της οξύτητας του μούστου (γράδο) γίνεται από τον χημικό. Κάποιοι, προκειμένου να βεβαιωθούν ότι ο «βρασμός» έχει τελειώσει, συνηθίζουν να ανάβουν ένα σπίρτο στο άνοιγμα του βαρελιού και αν αυτό σβήσει, τότε καταλαβαίνουν πως βράζει ακόμη. Αν και αρκετά διαδεδομένη αυτή η μέθοδος, πιο σωστό είναι να συμβουλευτείτε κάποιο χημικό.
Πριν σφραγίσετε το δοχείο, μπορείτε να προσθέσετε «Μetabisulfite». Αν υπάρχει μία μικρή αντλία, καλό είναι να κάνετε «απολάσπωση», ώστε να απομακρυνθεί η λάσπη που σχηματίζουν τα κομματάκια της σάρκας του σταφυλιού, από το μούστο.
Για την παρασκευή ρετσίνας αρκεί να προσθέσετε, είτε στη φάση του βρασμού, είτε στο φρέσκο κρασί, 10 γραμμάρια ρετσίνι για κάθε 100 κιλά μούστου. Η εμφιάλωση του κρασιού γίνεται κατά τον Μάρτιο, ενώ τον Μάιο καλό είναι να δει το κρασί σας ο οινολόγος μήπως θέλει κάποια διόρθωση όσον αφορά στα οξέα και το θειώδες (Metabisulfite).
Για την προστασία του νεαρού κρασιού από τον αέρα, προσθέστε παραφινέλαιο για τρόφιμα.
Το παραφινέλαιο είναι αδρανές και δεν διαλύεται, με αποτέλεσμα να δημιουργεί πάνω στο κρασί μία προστατευτική κρούστα. Ρίξτε τόσο ώστε να σχηματιστεί ένα στρώμα 2 περίπου χιλιοστών. Αν το κρασί σας βρίσκεται σε βαρέλι, που έχει μεγαλύτερη διάμετρο στη μέση, η ποσότητα του παραφινέλαιου πρέπει να είναι αρκετή ώστε να καλύψει όλη την ελεύθερη επιφάνεια του κρασιού, η οποία θα μεγαλώνει, καθώς η στάθμη θα κατεβαίνει.
Τα σπιτικά κρασιά, λόγω του τρόπου παρασκευής τους, «γερνάνε» και δεν ενδείκνυται να καταναλώνονται ύστερα από χρόνια.
Ωστόσο, τα κόκκινα κρασιά έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής από τα λευκά, αφού η παραμονή του μούστου με τα φλούδια, εκτός από το χρώμα, προσδίδει και αντοχή στον χρόνο.
Η επίβλεψη της παραγωγής του σπιτικού κρασιού από τον οινολόγο κατά τα διάφορα στάδια αυξάνει τις πιθανότητες για καλό κρασί και διασφαλίζει το αποτέλεσμα.

ΜΟΥΣΤΑΛΕΥΡΙΑ Υλικά 6 κούπες μούστο 9 κουταλιές στάχτη από ξυλοκάρβουνα 2/3 κούπας αλεύρι ή καλύτερα νισεστέ 2/3 κούπας καρύδια χοντροαλεσμένα λίγη κανέλα Ατομα: 6 Χρόνος προετοιμασίας: 12 ώρες Χρόνος ψησίματος: 15'

Εκτέλεση Η μουσταλευριά γίνεται το Σεπτέμβρη, το μήνα που πατιούνται τα σταφύλια, για να γίνει το κρασί. Ο μούστος, είναι αγίνωτο κρασί, ο αζύμωτος δηλαδή χυμός των σταφυλιών, ο οποίος λέγεται και γλεύκος. Πριν χρησιμοποιήσετε το μούστο, χρειάζεται προηγουμένως να τον καθαρίσετε. Βάλτε τον σε ανοξείδωτη ή εμαγιέ κατσαρόλα. Δέστε μέσα σε διπλό τουλπάνι τη στάχτη και βάλτε τη μέσα στο μούστο. Βράστε τον 10΄ λεπτά περίπου κι αφήστε τον να σταθεί 12 ώρες. Περάστε τον από λεπτή σίτα στρωμένη με τουλπάνι και μετρήστε τον. Για κάθε κούπα θα χρειασθείτε 2 κουταλιές αλεύρι. Βάλτε το αλεύρι σε τηγάνι με βαρύ πάτο και καβουρντίστε το ελαφρά, ανακατεύοντας συνεχώς, επάνω σε χαμηλή φωτιά. Διαλύστε το αλεύρι σε λίγο μούστο και βάλτε τον υπόλοιπο στη φωτιά να βράσει. Ρίξτε μέσα το διαλυμένο αλεύρι ανακατεύοντας ζωηρά, για να μη σβολιάσει και βράστε τη μουσταλευριά, ώσπου να διαυγάσει και να δέσει. Βάλτε τη σε μπολάκια ή σε βαθιά πιάτα. Πασπαλίστε την επιφάνεια με καρύδια και κανέλα. Εάν κάνετε τη μουσταλευριά με νισεστέ, δε χρειάζεται να τον καβουρντίσετε. Μπορείτε ακόμη, να κάνετε τη μουσταλευριά με κορν φλάουρ ή με ψιλό σιμιγδάλι. Η πατροπαράδοτη όμως μουσταλευριά, γίνεται με αλεύρι απ' όπου και τ' όνομά της. ΣΗΜΕΙΩΣΗ:Μούστο μπορείτε να κάνετε μόνη σας, πολτοποιώντας τα σταφύλια σ' ένα ξύλινο γουδί και σουρώνοντάς τα, για να πάρετε το χυμό τους. Βράστε το χυμό και αφαιρέστε τον αφρό που σχηματίζεται στην επιφάνεια. ΄Οσο ο μούστος συμπυκνώνεται, τόσο πιο γλυκιά θα γίνεται η μουσταλευριά Λαϊκές Παραδόσεις Όλοι οι χωρικοί περιμένανε με ανυπομονησία τον ερχομό ή το τέλος (ανάλογα: πεδινά ή ορεινά) του καλοκαιριού, που θα ωρίμαζαν τα σταφύλια.                 Οι μέρες του τρύγου ήταν ημέρες χαράς. Όπου να γύριζες το κεφάλι σου, τις ημέρες εκείνες θα έβλεπες παντού κόσμο να τρυγάει. Ακονισμένα τα κλαδευτήρια για να κάνουν καλά τη δουλειά τους. Οι σωστοί τρυγητές, όταν έκοβαν το σταφύλι και πριν το ρίξουν στο κοφίνι, το έλεγχαν καλά και αφαιρούσαν τυχόν ξερές ρόγες. Οι συγγενικές οικογένειες συνεργάζονταν κι αλληλοβοηθούνταν, για να τελειώνουν μια ώρα γρηγορότερα. Μετά την ολοκλήρωση του τρύγου, μπαίναμε στο ληνό (πατητήρι), για να πατήσουμε τα σταφύλια. Το δάπεδο του ληνού ήταν λίγο κατηφορικό, για φεύγει ευκολότερα ο μούστος και να πέφτει από μια μεγάλη τρύπα στο πολέμι (ένα αβαθές πηγάδι, το πολύ 4 μέτρα, με ολοστρόγγυλο άνοιγμα και με καθολική επάλειψη από τσιμέντο. Στο κέντρο του πάτου του είχε ένα βαθούλωμα γύρω στα 20 εκατοστά. Εκεί μέσα έμπαινε εύκολα η μπότσα  και δεν άφηνε καθόλου υπόλοιπο μούστου στο πολέμι. Στο σπίτι, τα καδιά τα άδειαζαν στα "πατήρια" ή σε μεγάλες κάδες -κατασκευασμένες από ξύλο βελανιδιάς, καστανιάς ή πεύκου, από ειδικούς βαρελοποιούς.                 Μόλις τελείωνε το πάτημα, άρχιζε το στροφίλιασμα των υπολειμμάτων των πατημένων σταφυλιών. Τα κατάλοιπα των σταφυλιών κράταγαν πολύ μούστο και γι' αυτό πέρναγαν απ' αυτή τη δοκιμασία. Τα έβαζαν τμηματικά στη στροφιλιά. Ήταν μια ειδική μηχανή για αυτή τη δουλειά, που λειτουργούσε ως εξής: τη γεμίζανε με τα πατημένα, πολτοποιημένα σταφύλια και μ' έναν απλό μηχανισμό την κλείνανε με ένα βαρύ μαντεμένιο καπάκι. Στη συνέχεια με έναν σιδερένιο μοχλό, σφίγγανε τη στροφιλιά και χυνόταν από τα πλάγια ο μούστος. Όταν έβλεπαν ότι σταμάταγε τελείως να βγαίνει μούστος, τότε τα κατάλοιπα, τα τσίπουρα τα έβαζαν στην άκρη. Προηγουμένως είχαν καθαρίσει καλά τα καδιά, τις κάδες, τα κρασοβάρελα και τα είχαν γεμίσει με νερό για να "φουσκώσει" το ξύλο και να κλείσουν τυχόν χαραμάδες. Οι μερακλήδες μάλιστα απολύμαιναν με θειάφι τα βαρέλια τους, τα έπλεναν και τα έτριβαν με κλαδιά μυρσινιάς για να αποκτήσουν το άρωμά της. Τα βαρέλια επίσης που κατά την προηγούμενη χρονιά το κρασί τους είχε ξινίσει, τα έβαζαν στο εσωτερικό τους φωτιά με "σπίρτο" και στη συνέχεια έτριβαν το κάρβουνο, για να μην ξινίσει και το καινούργιο τους κρασί. Στη μεταφορά του μούστου τον πρώτο λόγο τον είχαν οι αγωγιάτες. Αυτοί είχαν στη δούλεψή τους γέρα ζώα, άλογα ή μουλάρια, γιατί τα φορτώνανε πολύ. Ο μούστος έπρεπε να μεταφερθεί, όταν ήταν έτοιμος, γιατί αν έμενε πολύ άρχιζε να βράζει. Σε πολλά μέρη της πατρίδας μας, οι αγωγιάτες περιφέρονταν, περιμένοντας να κληθούν για κάποια μεταφορά τέτοια ή παρόμοια.                 Από την πρώτη κιόλας μέρα οι νοικοκυραίοι "κρασοτραβούσαν" ένα μέρος του μούστου -το εύστοχα επονομαζόμενο "πατατράβα"- για να φτιάξουν το κοκκινέλι και τη ρετσίνα. Τον μούστο αυτόν τον έβαζαν σε καδιά και τον άφηναν μέχρι να κατασταλάξει. Στη συνέχεια τον έβαζαν μέσα σε βαρέλια και σ' αυτά που προόριζαν για ρετσίνα έβαζαν και την ανάλογη ποσότητα ρετσίνης πεύκου. Τα πώματα των βαρελιών αυτών τα άφηναν για αρκετές μέρες μισάνοιχτα -το κρασί βράζει για σαράντα μέρες περίπου- στη συνέχεια τα έκλειναν αεροστεγώς και το μεν κοκκινέλι μπορούσαν να το καταναλώνουν αμέσως τη δε ρετσίνα την άνοιγαν μόνον κατά την περίοδο των Χριστουγέννων. Τα υπόλοιπα σταφύλια που έμεναν στις κάδες ή στα πατήρια, οι νοικοκυραίοι συνέχιζαν να τα πατούν πρωί και βράδυ για οκτώ περίπου ημέρες. Την τελευταία μέρα άφηναν τον μούστο να κατασταλάξει και στη συνέχεια κρασοτραβούσαν. Άνοιγαν τον μπύρο, έβαζαν στην τρύπα σμιριά για να στραγγίζει το κρασί που το συγκέντρωναν μέσα σε μπακιρένια καζάνια. Από εκεί το έβαζαν σε ειδικά κρασοβάρελα και, όπως προηγουμένως, άφηναν την τρύπα μισάνοιχτη, μέχρι να σταματήσει η βράση του κρασιού, ενώ για λίγες μέρες έβγαζαν από λίγο κρασί, για να μην ξινίσει ολόκληρο το βαρέλι. Το κρασί αυτό ήταν το μπρούσκο ή μαύρο και με τέτοιο ήταν γεμάτα τα βαρέλια στα κατώια όλων των σπιτιών, εκείνα τα χρόνια. Οι έμπειροι νοικοκυραίοι, επειδή γνώριζαν την ευαισθησία του κρασιού, φρόντιζαν ώστε οι αποθήκες τους να μην έχουν καθόλου σχεδόν φως -δεν έκαναν παράθυρα ή τα κατασκεύαζαν πολύ μικρά, να είναι καθαρές και γενικά πρόσεχαν κάθε λεπτομέρεια, αφού γνώριζαν για παράδειγμα ότι με την ύπαρξη και μόνο, στον ίδιο χώρο, ενός δοχείου με ξίδι, υπήρχε ο κίνδυνος να ξινίσουν όλα τα κρασιά της αποθήκης.                 Μετά τα αλλεπάλληλα κρασοτραβήγματα, τα υπολείμματα των σταφυλιών -τα "τσίπ'ρα" όπως τα έλεγαν- τα σκέπαζαν μέσα στις κάδες με σμιριές για να μην ξεθυμαίνει το σπίρτο για ένα μήνα περίπου. Μετά τα μετέφεραν με τα καδιά στα καζάνια, όπου τα "τσιπ'ρόβραζαν".                 Η μέτρηση του μούστου γινόταν με τη μπότσα, που χώραγε 3 οκάδες. Η μπότσα ήταν μαντεμένια για να είναι βαριά και να βουλιάζει εύκολα μέσα στο μούστο και να γεμίζει. Μετράγανε μια-μια τις μπότσες, όταν τις άδειαζαν στα ασκιά.                 Το πάτημα των σταφυλιών ήταν σκέτο πανηγύρι και για τον παιδόκοσμο. Μπαίνανε μέσα στο ληνό και διαγωνίζονταν μεταξύ τους.                 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Λαϊκές Παραδόσεις - ΑΒΔΟΥΛΟΣ ΣΤ. - Εκδ. Φιλίστωρ Κρασί Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια Κόκκινο κρασί Το κρασί (επίσης οίνος) είναι ένα αλκοολούχο ποτό προϊόν της ζύμωσης των σταφυλιών ή του χυμού τους (μούστος). Ποτά παρεμφερή του κρασιού παράγονται επίσης από άλλα φρούτα ή άνθη ή σπόρους, αλλά η λέξη κρασί από μόνη της σημαίνει πάντα κρασί από σταφύλια. Το κρασί είναι ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για διάφορους λόγους. Είναι αφενός ένα δημοφιλές ποτό που συνοδεύει και ενισχύει ένα ευρύ φάσμα ευρωπαϊκών και μεσογειακών γεύσεων, από τις πιο απλές και παραδοσιακές ως τις πιο σύνθετες και αφετέρου αποτελεί σημαντικό γεωργικό προϊόν που αντικατοπτρίζει την ποικιλία του εδάφους και το κλίμα ενός τόπου. Το κρασί χρησιμοποιείται επίσης σε θρησκευτικές τελετές σε πολλούς πολιτισμούς ενώ το εμπόριο κρασιού είναι ιστορικής σπουδαιότητας για πολλές περιοχές. Ιστορικά στοιχεία Το αμπέλι, από το οποίο προέρχεται το κρασί έχει σύμφωνα με τους παλαιοντολόγους, προϊστορία πολλών εκατομμυρίων ετών. Πριν ακόμα από την εποχή των παγετώνων ευδοκιμούσε στην πολική ζώνη, κυρίως στην Ισλανδία, στη Βόρεια Ευρώπη αλλά και τη βορειοδυτική Ασία. Οι παγετώνες περιόρισαν σημαντικά την εξάπλωσή του και επέβαλαν κατά κάποιο τρόπο την γεωγραφική απομόνωση πολλών ποικιλιών, μέρος των οποίων εξελίχθηκαν και σε διαφορετικά είδη. Στην πορεία των χρόνων, διάφοροι πληθυσμοί άγριων αμπέλων μετακινήθηκαν προς θερμότερες ζώνες, κυρίως προς την ευρύτερη περιοχή του νοτίου Καυκάσου. Στην περιοχή αυτή, μεταξύ Ευξείνου Πόντου, Κασπίας θάλασσας και Μεσοποταμίας, γεννήθηκε το είδος Αμπελος η οινοφόρος (λατ. Vitis vinifera). Οι διαφορετικές ποικιλίες αυτού του είδους καλλιεργούνται και σήμερα. Λευκό κρασί Η διαδικασία της αμπελουργίας εικάζεται πως έχει τις ρίζες της στην αγροτική επανάσταση και τη μόνιμη εγκατάσταση πληθυσμών με σκοπό την καλλιέργεια, χρονολογείται δηλαδή γύρω στο 5000 π.Χ. Από τους πρώτους γνωστούς αμπελοκαλλιεργητές θεωρούνται οι αρχαίοι Πέρσες, οι Σημιτικοί λαοί και οι Ασσύριοι. Μεταγενέστερα οι γνώσεις αμπελουργίας και οινοποιίας μεταφέρθηκαν στους Αιγύπτιους, τους λαούς της Φοινίκης και τους πληθυσμούς της Μικρασίας και του Ελλαδικού χώρου. Οι Αρχαίοι Έλληνες έπιναν το κρασί αναμειγνύοντας το με νερό, σε αναλογία συνήθως 1:3 (ένα μέρος οίνου προς τρία μέρη νερού). Διέθεταν ειδικά σκεύη τόσο για την ανάμειξη (κρατήρες) όσο και για την ψύξη του. Η πόση κρασιού που δεν είχε αναμειχθεί με νερό ("άκρατος οίνος") θεωρείτο βαρβαρότητα και συνηθιζόταν μόνο από αρρώστους ή κατά τη διάρκεια ταξιδιών ως τονωτικό. Διαδεδομένη ήταν ακόμα η κατανάλωση κρασιού με μέλι καθώς και η χρήση μυρωδικών. Η προσθήκη αψίνθου στο κρασί ήταν επίσης γνωστή μέθοδος (αποδίδεται στον Ιπποκράτη και αναφέρεται ως "Ιπποκράτειος Οίνος") όπως και η προσθήκη ρητίνης. Ο τρόπος παραγωγής του κρασιού σε παλαιότερες εποχές δεν διέφερε ουσιαστικά από τις σύγχρονες πρακτικές. Είναι αξιοσημείωτο πως σώζονται ως τις μέρες μας κείμενα του Θεόφραστου, τα οποία περιέχουν πληροφορίες γύρω από τους τρόπους καλλιέργειας. Οι Έλληνες γνώριζαν την παλαίωση του κρασιού, την οποία επιτυγχάναν μέσα σε θαμμένα πιθάρια, σφραγισμένα με γύψο και ρετσίνι. Το κρασί εμφιαλωνόταν σε ασκούς ή σε σφραγισμένους πήλινους αμφορείς, αλειμμένους με πίσσα για να μένουν στεγανοί. Το εμπόριο των ελληνικών κρασιών απλωνόταν σε ολόκληρη τη Μεσόγειο μέχρι την ιβηρική χερσόνησο και τον Εύξεινο πόντο και αποτελούσε μία από τις σημαντικότερες οικονομικές δραστηριότητες. Σε αρκετές πόλεις υπήρχαν ειδικοί νόμοι ώστε να εξασφαλίζεται η ποιότητα του κρασιού, αλλά και ενάντια στον ανταγωνισμό και τις εισαγωγές. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αποτελεί η νομοθεσία της Θάσου, σύμφωνα με την οποία πλοία με ξένο κρασί που πλησίαζαν το νησί θα έπρεπε να δημεύονται. Χαρακτηριστικό ήταν το κρασί Δένθις (ίσως το αρχαιότερο κρασί με ονομασία προέλευσης), που παρήγετο στην Δενθαλιάτιδα Χώρα (σημερινή περιοχή Αλαγονίας). Όπως αναφέρει ο Αλκμάν, το περίφημο κρασί Δένθις, ήταν άπυρος οίνος ανθοσμίας (Αλκμάν παρ’ Αθηναίω και Ησύχιος: Ι.31). Οι Ρωμαίοι ήρθαν σε επαφή με το κρασί από τους Έλληνες αποίκους και τους γηγενείς Ετρούσκους και επιδόθηκαν επίσης στην αμπελοκαλλιέργεια. Με την κατάρρευση της Ρώμης και τις μεταναστεύσεις των λαών η αμπελουργία γνώρισε περίοδο ύφεσης. Σε κάποιες περιοχές η αμπελουργία εγκαταλείφθηκε για αιώνες. Σημαντικό ρόλο στην διάσωση της οινοποιίας είχαν οι κληρικοί και μοναχοί, που χρειάζονταν το κρασί για τελετουργικούς σκοπούς. Την εποχή του Καρλομάγνου και του Μεσαίωνα, η τέχνη του κρασιού γνώρισε ξανά άνθιση. Στο Βυζαντινή Αυτοκρατορία, οι μεγαλύτερες εκτάσεις γης ανήκαν στην εκκλησιαστική περιουσία και οι μοναχοί επωμίστηκαν την καλλιέργεια των αμπελιών καθώς και την παραγωγή του κρασιού. Αυτή την περίοδο μάλιστα πρέπει να εγκαταλείφθηκε και η πρακτική της ανάμειξης του κρασιού με νερό. Στη Δύση, την ίδια περίοδο, η τέχνη του κρασιού γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη. Το 16ο αιώνα είχε εξαπλωθεί στην Ισπανία αλλά και στη Γαλλία. Την εποχή αυτή προωθούνται και αρκετές τεχνικές καινοτομίες, όπως η χρήση γυάλινης φιάλης και φελλού. Επιπλέον γίνεται γνωστή η παρασκευή αφρώδους οίνου (όπως για παράδειγμα η σαμπάνια, που αποδίδεται στον Γάλλο βενεδικτίνο μοναχό Περινιόν). [Επεξεργασία] Οινοποιία Ποικιλία σταφυλιού Οι ρώγες του σταφυλιού, που αποτελεί και την πρώτη ύλη του κρασιού, περιέχουν σάκχαρα, οργανικά οξέα και νερό (πάνω από 70%). Η περιεκτικότητα σε αυτές τις ουσίες εξαρτάται κάθε φορά από την ποικιλία, το υπέδαφος, τις κλιματικές συνθήκες, αλλά και από την χρονική στιγμή της ωρίμανσης του σταφυλιού. Μετά την διαδικασία του τρύγου (συγκομιδής), ακολουθεί η γλευκοποίηση, η διαδικασία δηλαδή κατά την οποία εξάγεται το γλεύκος (ή συνήθως μούστος) από το σταφύλι. Για την έκθλιψη του μούστου χρησιμοποιούνται διάφορες μέθοδοι, συνηθέστερα με χρήση ειδικών μηχανημάτων που λειτουργούν συνθλίβοντας το σταφύλι ανάμεσα σε περιστρεφόμενους κυλίνδρους. Κατά τη γλευκοποίηση, επιβάλλεται η αφαίρεση των κοτσανιών (αποβοστρύχωση) του σταφυλιού, καθώς είναι επιζήμια τόσο για την γεύση του τελικού κρασιού, όσο και για την υγεία του καταναλωτή. Ποικιλία μαύρου σταφυλιού Στη συνέχεια ακολουθεί η τελική διαδικασία της ζύμωσης. Το οινόπνευμα που περιέχει το κρασί παράγεται από τα σάκχαρα του μούστου με την αντίδραση της αλκοολικής ζύμωσης, που επιτελείται από ειδικά ένζυμα, τις ζυμάσες των ζυμομυκήτων. Οι ζυμομύκητες υπάρχουν αδρανοποιημένοι στο φλοιό των σταφυλιών και καθώς έρχονται σε επαφή με το μούστο, πολλαπλασιάζονται και επιτελούν τη ζύμωση. Εκτός από αιθυλική αλκοόλη παράγεται και διοξείδιο του άνθρακα αλλά και μια σειρά δευτερευόντων προϊόντων και ενώσεων με καθοριστική σημασία πολλές φορές για την ποιότητα του οίνου. Η διαδικασία της ζύμωσης διαρκεί συνήθως 8-25 ημέρες. Είναι σύνηθες, να παρατείνεται ή να διακόπτεται η ζύμωση με τεχνητά μέσα, κυρίως μέσω της διατήρησης της θερμοκρασίας σε χαμηλά ή υψηλά επίπεδα αντίστοιχα. Ο χρόνος της ζύμωσης είναι καθοριστικός για το κρασί που θα παραχθεί τελικά. Επιπλέον γίνεται συνήθως λόγος για λευκή και ερυθρή οινοποίηση, ανάλογα με το χρώμα του παραγόμενου κρασιού. Ιδιαίτερη αξία έχει τέλος και η διαδικασία ωρίμανσης του κρασιού. Θεωρείται γενικά πως ένα κρασί γίνεται καλύτερο όσο παλιώνει, ωστόσο διαφορετικά είδη κρασιού χαρακτηρίζονται και από διαφορετική διάρκεια ζωής. Επιπλέον ένα κρασί μπορεί να υποστεί και γήρανση, οπότε και δεν πρέπει να καταναλώνεται. Κύρια επιδίωξη αποτελεί στην πράξη η αργή και ελεγχόμενη οξείδωση του κρασιού. Η διάρκεια της ωρίμανσης του ποικίλλει και συνήθως κυμαίνεται από μερικούς μήνες έως λίγα χρόνια. Γενικά ελάχιστα κρασιά έχουν διάρκεια ζωής άνω των 50 ή 100 ετών, ενώ τα περισσότερα φθάνουν στην ποιοτική τους κορύφωση εντός μερικών χρόνων. Ονοματοδοσία και ταξινόμηση Αμπελώνας Τα κρασιά είτε ονομάζονται από την ποικιλία σταφυλιών τους είτε από τον τόπο παραγωγής τους. Ιστορικά, τα κρασιά από την Αυστραλία, τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και τη Γερμανία ονομάστηκαν αποκλειστικά από την ποικιλία σταφυλιών τους, ενώ κρασιά από τη Γαλλία, την Ισπανία, την Ιταλία ή την Ελλάδα προσδιορίστηκαν κυρίως από το γεωγραφικό τόπο παραγωγής τους. Σημαντικό διακριτικό κάθε κρασιού είναι και το χρώμα του. Τα κρασιά διακρίνονται γενικά σε λευκά, κόκκινα και ροζέ. Είναι λανθασμένη η γενικευμένη άποψη πως το χρώμα του σταφυλιού καθορίζει και το χρώμα του κρασιού. Στην πραγματικότητα οι χρωστικές ουσίες του σταφυλιού περιέχονται στα στερεά μέρη του (στέμφυλα) και επομένως το χρώμα του σταφυλιού παρέχει το χρώμα του κρασιού μόνο αν και τα στερεά του μέρη συμμετέχουν στην διαδικασία της ζύμωσης. Ο μούστος τόσο των κόκκινων όσο και των ανοιχτόχρωμων ποικιλιών διαθέτει το ίδιο ανοιχτό χρώμα. Έτσι, κόκκινο κρασί παράγεται από ποικιλίες κόκκινων (ή μαύρων) σταφυλιών με την προϋπόθεση ότι τα στερεά τους μέρη συμμετέχουν στη ζύμωση, ενώ λευκά κρασιά μπορούν να παραχθούν από οποιαδήποτε ποικιλία εφόσον τα στερεά μέρη των σταφυλιών διαχωριστούν στη διαδικασία της ζύμωσης. Τα ροζέ κρασιά, παράγονται όπως και τα κόκκινα, με τη διαφορά ότι τα στερεά μέρη των σταφυλιών παραμένουν στη ζύμωση για ένα πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, συνήθως μικρότερο από μία ημέρα. Τα κρασιά ταξινομούνται ακόμα με το έτος της συγκομιδής σταφυλιών (τρύγος). Συνήθως παράγονται από σταφύλια της συγκομιδής ενός έτους και χρονολογούνται με βάση το έτος αυτό. Επιπλέον υπάρχουν κάποιες ειδικές κατηγορίες κρασιών όπως είναι ο αφρώδης οίνος, ο οποίος περιέχει και το διοξείδιο του άνθρακα ("ανθρακικό") που παράγεται κατά τη διάρκεια της ζύμωσης. Το διοξείδιο αυτό δεν εισάγεται επιπρόσθετα στο μπουκάλι εμφιάλωσης, όπως γίνεται στα αναψυκτικά καθώς αυτή η μέθοδος απαγορεύεται. Για τον εγκλωβισμό του διοξειδίου στη φιάλη χρησιμοποιούνται διάφορες μέθοδοι, είτε μέσω της εμφιάλωσης του κρασιού πριν ολοκληρωθεί η ζύμωση, είτε μέσω της ολοκλήρωσης της ζύμωσης σε αεροστεγείς δεξαμενές. Εκλεκτότερο παράδειγμα αφρώδους οίνου είναι η γαλλική Σαμπάνια. Τα κρασιά μπορούν να ταξινομηθούν επίσης ως ξηρά, γλυκά ή ημίγλυκα. Η γλυκύτητα των κρασιών μπορεί να μετρηθεί κατά τη διαδικασία της συγκομιδής αν και στην πράξη καθορίζεται από το ποσό της ζάχαρης που παραμένει στο κρασί μετά από τη ζύμωση. Έτσι, το ξηρό κρασί δεν περιέχει υπόλοιπο ζάχαρης. Ποικιλίες κρασιών Ποικιλίες που καλλιεργούνται διεθνώς: Κόκκινα κρασιά Barolo - Ιταλία Beaujolais - Γαλλία Bordeaux - Γαλλία Burgundy - Γαλλία Cabernet Sauvignon - Γαλλία, Καλιφόρνια, Αυστραλία, Μολδαβία, Ελλάδα Carmenere - Χιλή Chianti - Ιταλία Merlot - Γαλλία, Καλιφόρνια, Ουάσινγκτον, Χιλή, Ελλάδα Pinot Noir - Γαλλία, Καλιφόρνια, Όρεγκον Rioja - Ισπανία Valpolicella - Ιταλία Zinfandel - Καλιφόρνια Λευκά κρασιά Chardonnay - Γαλλία, Καλιφόρνια, Αυστραλία, Ελλάδα Chablis - Γαλλία Frascati - Ιταλία Gewurztraminer - Γαλλία (Αλσατία), Γερμανία, Σλοβακία Liebfraumilch - Γερμανία Pinot Gris/Pinot Grigio - Γαλλία, Ιταλία, Όρεγκον Pouilly-Fuissé - Γαλλία Riesling - Γαλλία (Αλσατία), Γερμανία Sauvignon Blanc - Γαλλία, Καλιφόρνια, Νέα Ζηλανδία, Ελλάδα Soave - Ιταλία Αφρώδης οίνος Champagne - Γαλλία Cava - Ισπανία Prosecco - Ιταλία Sekt - Γερμανία, Σλοβακία Στην Ελλάδα, κύριες αμπελοοινικές περιοχές είναι η Πελοπόννησος, η Κρήτη, η Στερεά Ελλάδα και Εύβοια, η Μακεδονία και η Θράκη. Σημαντικές αμπελουργικές εκτάσεις υπάρχουν επίσης στα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου, στα Δωδεκάνησα και στη Θεσσαλία. Ποικιλίες που καλλιεργούνται στην Ελλάδα: Από κόκκινα σταφύλια Αγιωργίτικο Βερτζαμί Κοτσιφάλι Κρασάτο Λιάτικο Λημνιό Μαντηλαριά Μαυροδάφνη Μαύρο Μεσενικόλα Μοσχάτο Αμβούργου Μοσχοφίλερο (δίνει λευκό κρασί) Νεγκόσκα Ξινόμαυρο* Σταυρωτό Από λευκά σταφύλια Αθήρι Αηδάνι Ασύρτικο Βηλάνα Δαφνί Μονεμβασιά Μοσχάτο Λευκό Μοσχάτο Αλεξανδρείας Μπατίκι Ντεμπίνα Πλυτό Ροδίτης Ρομπόλα Σαββατιανό Μαλαγουζιά

Ήρθε λοιπόν ο καιρός να ασχοληθούμε με το Φθινόπωροοο....

Βέβαια αυτή την εβδομάδα όπως καταλάβατε θα ασχοληθούμε με τα φρούτα του φθινοπώρου και ειδικότερα το σταφύλι!


Μεσογειακή Διατροφή. Λαχανικά & Φρούτα Φθινοπώρου. Καλόσακας Μάκης Chef - Καθηγητής Εκπαιδευτικού Ομίλου LE MONDE.

Φτάνοντας λοιπόν στην εποχή όπου οι συνθήκες εργασίας σε σχέση με την καλοκαιρινή ξεκούραση είναι ολοένα και πιο αυξημένες, υπάρχει η ανάγκη για μια σωστή και ισορροπημένη διατροφή, με μεσογειακό πρότυπο και με βάση πάντα τη εποχικότητα των φρέσκων προϊόντων. Είναι η εποχή όπου «ανασυντάσσεται» ακόμα και η ίδια η φύση προσφέροντας μας προς το τέλος τους, τα λαχανικά και τα φρούτα του καλοκαιριού, και δίνοντας μας τα πρώτα φρούτα και λαχανικά του φθινοπώρου.
Αυτή την εποχή, μπορούμε να βρούμε πολύ νόστιμα αντίδια, λάχανα, πράσα, αχλάδια, μήλα, ανανάδες, σταφύλια, σε άριστη ποιότητα και διαφορετικά είδη, όπως επίσης και όλα τα φρούτα και λαχανικά που πλέον βρίσκουμε όλο τον χρόνο σε αφθονία. Όπως είναι γνωστό πλέον, η μεσογειακή διατροφή στηρίζεται στα φρούτα και τα λαχανικά και περιλαμβάνει συνάμα δημητριακά, ρύζια, ζυμαρικά, γαλακτοκομικά προϊόντα, το αγνό μας ελαιόλαδο και πολύ λίγο επεξεργασμένα τρόφιμα.
Σε αυτό το σημείο αξίζει να αναφερθούμε λίγο στην διαδικασία της προετοιμασίας και της μαγειρικής των λαχανικών . Οι τροφές που πρέπει να χρησιμοποιούμε, εκτός του ότι θα πρέπει να μην είναι ούτε πολύ άγουρες αλλά ούτε και παραγινωμένες, θα πρέπει να είναι και όσο το δυνατό λιγότερο επεξεργασμένες. Τα λαχανικά μας ,είναι προτιμότερο να τρώγονται ωμά ή ελάχιστα μαγειρεμένα, σε ήρεμες, χαμηλές θερμοκρασίες και προτιμότερα στον ατμό , καθώς πλέον γνωρίζουμε ότι με το μαγείρεμα τους στο νερό χάνουν πολλά από τα πολύτιμα θρεπτικά τους συστατικά .
Επίσης πρέπει να γνωρίζουμε, ότι καταναλώνοντας ωμά λαχανικά και φρούτα κατά την διάρκεια της ημέρας, βοηθάμε τον οργανισμό μας να αποβάλει τις τοξίνες που δημιουργούνται, και διατηρούμε το ανοσοποιητικό σύστημα σε καλύτερη κατάσταση. Καλό θα ήταν να αποφεύγουμε το τηγάνισμα τους ή το δυνατό τσιγάρισμα τους γιατί κατά την διάρκεια αυτού του μαγειρέματος παράγονται στοιχεία οξείδωσης που κάθε άλλο παρά ωφελούν τον οργανισμό μας. Μια ακόμα καλή λύση μαγειρέματος των λαχανικών, είναι το ψήσιμο τους στην σχάρα, χωρίς την προσθήκη λιπαρής ουσίας , παρά μόνο φρέσκο και αγνό ελαιόλαδο μετά το τέλος του μαγειρέματος.
Και να θυμάστε, ότι τα πολλά και μικρά γεύματα, γεμάτα φρούτα και λαχανικά της κάθε εποχής ωμά είτε σε χυμούς, βοηθάνε τον οργανισμό να αντεπεξέλθει στις αυξημένες ανάγκες εργασίας και προσφέρουν πνευματική και σωματική ευεξία.

Το φθινόπωρο από κάποιο σχολείο Α' Δημοτικού

Το Φθινόπωρο στη Λαική μας Παράδοσηhttp://users.sch.gr/vaxtsavanis/index.html

Το Φθινόπωρο, είναι λέξη ελληνική που έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα. Σημαίνει την εποχή που τελειώνουν τα φρούτα, ή που έρχεται μετά τα φρούτα, «Μετόπωρον». Ο λαός τη λεει και «χειμόπωρο», «χυνόπωρο», «μοθόπωρο», «ψιμόπωρο» ή «στενοκαίρι». Είναι δεμένο άρρηκτα με τον άνθρωπο της υπαίθρου, το γεωργό, τον κτηνοτρόφο… Είναι η εποχή των χρωμάτων, των αρωμάτων και των γεύσεων! Η εποχή της χαράς και της συγκομιδής, μα και της έντασης, της δουλειάς και της προετοιμασίας για τις δύσκολες ημέρες του Χειμώνα που έρχεται…  Πρώτος μήνας του Φθινόπωρου ο Σεπτέμβριος, αλλά και «Πρωτόμηνας» του εκκλησιαστικού χρόνου. «Αρχή της Ινδίκτου», ήτοι του νέου εκκλησιαστικού έτους. Είναι ο έβδομος μήνας στο μηνολόγιο των Ρωμαίων και αντίστοιχος προς τον Αττικό «Βοηδοδρομιώνα». Εκλαϊκευμένα ονοματίζεται «Σεπτέβρης», «Σεπτέμπρης» ή «Θεσέμπρης». Από τις γιορτές που συναντάμε σ’ αυτόν ονοματίζεται «Σταυρός», «Σταυριάτης» ή «Αι Νικήτας». Αλλά «Τρυγητής» και  «Βεντεμάς» (βένδεμα: ο τρύγος και κάθε συγκομιδή) λόγω του τρύγου ή «Σποριάρης» λόγω της προετοιμασίας για τη σπορά. Στη συνείδηση των ανθρώπων της υπαίθρου είναι ο μήνας του τρύγου, που του δίνει χαρά το ξεφάντωμα στ’ αμπέλια. Που του δίνουν γεύση τα μουστόγλυκα, οι μουσταλευριές, τα μουστοκούλουρα και οι μουστολαμπάδες από μουστόμελο (πετιμέζι) και καρύδια. Που του δίνουν άρωμα τα ώριμα φρούτα, και χρώματα τα φύλα που σιγά - σιγά κιτρινίζουν για να πέσουν.Όμως στην ψυχή όλων μας ο Σεπτέμβρης, συνδέεται με το πρώτο καρδιοχτύπι από το πρώτο κουδούνισμα ή τη «δασκαλοκαμπάνα» παλιότερα,  της πρώτης ημέρας μας στο σχολείο…Δεύτερος μήνας του Φθινόπωρου ο Οκτώβριος. «Οκτώβρης Οκτωβράκης, το μικρό καλοκαιράκι» λεει το μικρό καιρικό ρητό, που εξηγεί την καλοκαιριάτικη αναλαμπή του Φθινόπωρου που δίνει χίλιες ευκαιρίες στον άνθρωπο της υπαίθρου να οργώσει, να σπείρει, να μαζέψει ξύλα, να φυτέψει λαχανικά, να κάνει τις προμήθειες για το χειμώνα σε ρούχα και φαγώσιμα, να κατεβάσει τα κοπάδια στα χειμαδιά… Στην αρχαιότητα ο μήνας Οκτώβριος αντιστοιχούσε στο μήνα «Μαιμακτηριώνα», από την αντίστοιχη γιορτή του Δία Μαιμάκτη (Χειμωνιάτικου) από τον οποίο οι άνθρωποι ζητούσαν τις προσωρινές καλοσύνες του για να σπείρουν. Και σήμερα ο μήνας αυτός είναι συνδεμένος με τη σπορά. «Οκτώβρη και δεν έσπειρες, οκτώ σωρούς δεν έκανες!» Γι αυτό και ο λαός τον ονοματίζει «Σπάρτη». Όμως από τη μεγάλη γιορτή του Αγίου Δημητρίου στις 26, τον ονοματίζει και «Αγιοδημήτρη» ή «Αϊδημητριάτη». Η εορτή του Αγίου Δημητρίου, πέρα από μεγάλη θρησκευτική εορτή, ήταν πάντα δεμένη και με πολλές συνήθειες της αγροτικής ζωής. Τότε κλείνονταν ή έληγαν οι μισθώσεις, οι «σεμπριές» και οι εμποροοικονομικές κοινοπραξίες για το χειμωνιάτικο εξάμηνο. Απ’ τ’ Αϊδημητριού οι νοικοκυρές άλλαζαν το νοικοκυριό τους με χειμωνιάτικο, κρεμούσαν βαρείες κουρτίνες, έβγαζαν χειμωνιάτικα στρωσίδια, και στις εκκλησιές οι άνθρωποι φορούσαν τα χειμωνιάτικα. Τη μέρα αυτή ανοίγεται και πρωτοδοκιμάζεται το καινούργιο κρασί, αφού πρώτα πάνε ένα μπουκάλι στην εκκλησία να το ευλογήσει ο παπάς. Σε πολλά μέρη της Ελλάδας π.χ. στον Έβρο, στο Θεσπρωτικό, στη Φιλιππιάδα, στην Αιτωλία, στη Σπερχειάδα, στον Ορχομενό η θρησκευτική γιορτή πάντα συνταιριαζόταν με εμποροπανήγυρη. Φυσικά δεν πρέπει να ξεχάσουμε τον Άγιο Δημήτριο Θεσσαλονίκης που από τον μεσαίωνα αποτελεί τόπο θρησκευτικής συνάντησης των πιστών απ’ όλα τα Βαλκάνια. Εδώ σε συνδυασμό με τη θρησκευτική γιορτή γίνονταν τα κοσμικά «Δημήτρια», ψυχαγωγική και εμπορική σύναξη, ο πρόδρομος σα να λέμε της σημερινής «Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.»Τελευταίος μήνας του Φθινόπωρου, ο Νοέμβριος, είναι κι ο βασικός προάγγελος του Χειμώνα. Το Μήνα αυτό, του Αγίου Φιλίππου, αρχίζει το σαραντάημερο και η προετοιμασία των πιστών με νηστεία και προσευχή για τη μεγάλη γιορτή της χριστιανοσύνης, τα Χριστούγεννα. Ο μήνας αυτός έχει πολλές δουλειές για τους ανθρώπους της υπαίθρου που πρέπει γρήγορα να τελειώσουν λόγω του επερχόμενου χειμώνα, γι αυτό του έχουν δοθεί και πολλά χαρακτηριστικά ονόματα. Τον λένε «Βροχάρη» για τις πολλές του βροχές, «Νιαστή» για τα τελευταία νεάσματα ή υνάσματα (οργώματα) της γης, «Παχνιαστή» για το κλείσιμο των ζώων στο παχνί, και «Χαμένο» για το λίγο χρόνο δουλειάς που μένει, επειδή η μέρα τώρα είναι πολύ μικρή και πάει χαμένη. Λόγω των γιορτών του, τον λένε και «Αϊστράτηγο» ή «Αϊταξιάρχη», «Αϊφίλιππα» και «Αγιαντριά» ή «Αντριά». Τον λένε ακόμα και «Μεσοσπορίτη» από τη γιορτή της Παναγίας της Μισοσπορίτισσας στις 21. Την Παναγία αυτή  τη λενε και «Αρχισπειρίστρα» ή «Αποσοδειά». Τη μέρα αυτή ο γεωργός πάντα έπρεπε να έχει αποσπείρει και να λογαριάζει για το συνολικό του εισόδημα, διαφορετικά… «Μισό ’σπειρα,  μισό ’φαγα, μισό ’χω να περάσω!» Έτσι τελειώνοντας τη σπορά ο αγρότης, την εμπιστευόταν στην Παναγία που την έκανε προστάτρια της παραγωγής, και της πρόσφερε μια ευχαριστήρια πανσπερμία, βρασμένο σιτάρι ανακατεμένο με ροϊδόσπορους, αμύγδαλα και σταφίδες που τα πήγαινε στην εκκλησία να τα ευκογήσει ο παπάς. Όμως και στο σπίτι εκείνη τη μέρα κάνανε τα «πολυσπόρια» ή «μπούλια» ή «μπουσμπέλια» ή «πολυκούκια». Νοστιμιά από σιτάρι, καλαμπόκι, κριθάρι, κουκιά, ρεβίθια, φασόλια, μπιζέλια, φακές κ.λ.π. όλα σοδειά εκείνης της χρονιάς, που τα βράζανε όλα μαζί και τα τρώγανε για το καλό που πέρασε ή για το καλό που πρέπει να συνεχιστεί. Το έθιμο αυτό έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα, όπου οι Αθηναίοι τον αντίστοιχο μήνα τους «Πυανεψιώνα», έβραζαν κουκιά με σχετική πανσπερμία και τα έτρωγαν για να γιορτάσουν την πρόσφατη συγκομιδή. Με το αρχίνισμα του ελιομαζέματος που σε πολλές περιοχές κρατάει μέχρι τα μέσα του Χειμώνα, φεύγει ο Νοέμβριος και το Φθινόπωρο, για να το διαδεχθεί ο Δεκέμβριος και ο Χειμώνας με τα κρύα, τα χιόνια και τις μεγαλογιορτάδες…*Σημείωση: Τα λαογραφικά στοιχεία πάρθηκαν από το βιβλίο «Τα Φθινοπωρινά» του Δ. Λουκάτου. Εκδόσεις ΦΙΛΙΠΠΟΤΗ.Επιμέλεια : Ιωάννης  Γ Ασημακόπουλος

Τα φρούτα του φθινοπώρου

Αχλάδι. Το φρούτο που λαχταρά λάδι (Αχ - λάδι).



Μήλο: Το φρούτο που προσέχει την υγεία μας. Επειδή έχει σκληρό φλοιό μας διατάζει να μην το φάμε όλο (μη - όλο = μήλο)

Μηλίτσα μου μηλίτσα μου δώσε μου ένα μήλο, να το χαρίσω και εγώ να κάμω ένα φίλο.
Μηλίτσα μου μηλίτσα μου τι κρύβεις μες στα φύλλα? Κρύβω αγάπη αληθινή και ένα τσουβάλι μήλα.
Μηλίτσα μου μηλίτσα μου για σπάνε τα κλαδιά σου? Γιατί ει ν' πολλά τα μήλα μου και φταίνε τα έντομα σου.

Όλα τα δένδρα και φυτά έχουν καρποφορία, μόνο αν πάνε οι μέλισσες εις την ανθοφορία.

Λαχανικά-Φρούτα εποχών

ΤΡΩΤΕ ΑΦΘΟΝΑ ΦΡΟΥΤΑ & ΛΑΧΑΝΙΚΑ, ΠΑΝΤΑ ΕΠΟΧΗΣ & ΠΡΟΤΙΜΟΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΛΑΧΑΝΙΚΑ  ΦΘΙΝΟΠΩΡΟΥ Κολοκύθια, Ντομάτες, Μπρόκολα, Λαχανάκια Βρυξελών, Παντζάρια, Κουνουπίδι, Μαρούλι, Καρότο ΦΡΟΥΤΑ  ΦΘΙΝΟΠΩΡΟΥ Πεπόνι, Σταφύλι, Μπανάνα, Μήλα, Αχλάδια ΛΑΧΑΝΙΚΑ ΧΕΙΜΩΝΑ Πράσο,  Λάχανο, Παντζάρια, Κρεμμύδια φρέσκα, Μαρούλι, Σπανάκι, Ραδίκια, Καρότα, Φοινόκιο, Κάρδαμο, Αβοκάντο ΦΡΟΥΤΑ ΧΕΙΜΩΝΑ Πορτοκάλια, Μανταρίνια, Μήλα, Αχλάδια, Ανανάς, Γκρέϊπφρουτ, Κυδώνια

\

Σταφύλι

 ΣΤΑΦΥΛΙΑ

Τα σταφύλια είναι πλούσια σε βιταμίνες Α, Β, C,  ενώ η φλούδα τους περιέχει το συστατικό ρεσβερατρόλη η οποία σύμφωνα με έρευνες περιορίζει όλα τα στάδια εξέλιξης του καρκίνου δρώντας προληπτικά κατά της νόσου. Περιέχουν επίσης φλαβονοειδή που ασκούν καρδιοπροστατευτική, αντιφλεγμονώδη και αντιμικροβιακή και αντιελκωτική δράση.

Το σταφύλι, εκτός από νόστιμο και θρεπτικό φρούτο, είναι και φάρμακο κατά της δυσπεψίας, της δυσκοιλιότητας, της χρόνιας κολίτιδας, της ατονίας και των αιμορροΐδων. Πολλές από τις θεραπευτικές ιδιότητες των σταφυλιών αποδίδονται στην καθαρή γλυκόζη (το σταφυλοσάκχαρο), καθώς απορροφάται και αφομοιώνεται αμέσως από τον οργανισμό, δίνοντάς του ενέργεια και ευεξία.

φροντίδα και αναζωογόνηση του προσώπου με σταφύλι

Εχθρικό περιβάλλον.....

Έργα τέχνης

Κλωντ Μονέ - νεκρή φύση με μήλα και σταφύλια

http://hoocher.com/Claude_Monet/Claude_Monet.htm

Φραντσίσκο Γκόγια- ο τρύγος ή το φθινόπωρο

http://www.museodelprado.es/en/the-collection/online-gallery/on-linegallery/

obra/the-grape-harvest-or-autumn/

Καραβάτζιο – Βάκχος κ.α.

http://www.caravaggio.com/preview/collection.html

Δ. Φιλιππότης – Νέος που τρώει σταφύλια, σελ. 27

http://wwk.kathimerini.gr/kath/7days/1995/04/02041995.pdf

Ο μήνας Σεπτέμβριος στο ημερολόγιο Les Tres Riches Heures du Duc de Berry, 15ος

αι. - Μουσείο Conde, Σαντιγί, Γαλλία

http://www.christusrex.org/www2/berry/f9v.html

Τρύγος στο Τυρόλο Πέτερ Σεβερίν Κρόγιερ

http://www.1artclub.com/wine-harvest-in-tyrol-2/

Ο τρύγος – ταπισερί από το μουσείο Κλυνί, Παρίσι

http://www.tapestry-art.com/detail.html?item_code=ME032

Φωτογραφίες σχετικές με το αμπέλι και τον τρύγο από τα λευκώματα:

του Τάκη Τλούπα»

«Η Ελλάδακαι «Η Ελλάδα του μόχθου», Συλλογή Ν. Πολίτη.

Ποιήματα - Μύθοι

•

Τσιριτρό, του Ζ. Παπαντωνίου

http://www.snhell.gr/kids/content.asp?id=64&cat_id=2

•

Το καλοκαίρι, του Γ. Ρίτσου, από τα "Άπαντά" του, εκδ. Κέδρος

•

Ο Παππούλης, από τη συλλογή «Η αυγούλα» του Βασίλη Ρώτα

•

Μύθοι του Αισώπου: Ο Γεωργός και τα παιδιά του, Η αλεπού και τα σταφύλια.

http://www.paidika.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=1049&Itemi

d=83&limit=1&limitstart=0

Ειδικό αφιέρωμα στον τρύγο με πλούσιο υλικό (εικόνες και κείμενα) στο σύνδεσμο:

http://wwk.kathimerini.gr/kath/7days/1999/08/29081999.pdf

Συνταγή: Τα Μουστοκούλουρα

Υλικά

•

1½ κουτ. γλυκού σόδα φαγητού

•

1 κουτ. γλυκού γαρίφαλο

•

2 κουτ. γλυκού κανέλα

•

½ κουτ. γλυκού μοσχοκάρυδο

•

2 κουτ. σούπας κονιάκ

•

2 κουτ. σούπας χυμό λεμονιού

•

4 κούπες αλεύρι

•

1 κούπα πετιμέζι

•

½ κούπα ελαιόλαδο

Διαδικασία

Σε ένα μπολ ετοιμάζουμε τη ζύμη για τα μουστοκούλουρα. Έτσι, ρίχνουμε, όλα τα

μπαχαρικά και το κονιάκ. Συνεχίζουμε με το χυμό λεμονιού, το πετιμέζι και το

ελαιόλαδο. Ανακατεύουμε καλά το μίγμα και τέλος προσθέτουμε το αλεύρι. Αρχικά

ανακατεύουμε και στη συνέχεια ζυμώνουμε, μέχρι να πετύχουμε σφιχτή ζύμη.

Έπειτα πλάθουμε τα κουλουράκια με τα δυο μας τα χεράκια. Τα τοποθετούμε σε

λαδωμένο ταψί, για να μην κολλήσουν και τα ψήνουμε στους 180

λεπτά της ώρας.

οC, για 20-30












        


                

μόλυνση.....
καυσαέριο.....
άγχος....όλα μα ὀλα επικάθονται στην επιδερμίδα του προσώπου.....
του κλείνουν τους πόρους...
δεν το αφήνουν να ανασάνει.....
για αυτό πρωί και βράδυ απαιτείται ο σωστός καθαρισμός του....
ένας από τους πολλούς τρόπους καθαρισμού του προσώπου,ο οποίος του προσφέρει συν τις άλλοις και τροφή,και αναζωογόνηση,είναι ο καθαρισμός με χυμόσταφυλιού....
πως;
πλύνετε πάρα πολύ καλά ένα τσαμπί σταφύλι....
αν μπορείτε αφαιρέστε λίγο τις φλούδες και λιώστε τις ρόγες του σταφυλιούμε ένα πιρούνι....
τρίψτε τον πολτό που φτιάξατε στο πρόσωπό σας με ελαφριές κινήσεις.....
μετά ξεπλυθήτε με μπόλικο χλιαρό νερό........
αν στο πρόσωπό σας έχουν αρχίσει να σχηματίζονται ρυτίδες,ειδικά γύρω από την περιοχή των ματιών και του στόματος,να μια καταπληκτική μάσκα ομορφιάς με σταφύλι....

αφού πλύνετε πολύ καλά ένα τσαμπίσταφύλι,ξεφλουδίστε τις ρόγες και πολτοποιείστε τες......
αφήστε τον πολτό πάνω στο πρόσωπό σας στα σημεία που παρατηρείτε τις ρυτίδες,(προσοχή να μην πέσει μέσα στα μάτια σας)για είκοσι περίπου λεπτά....
μετά ξεπνύντε το πρόσωπό σας με χλιαρό νερό......
την μάσκα αυτή μπορείτε να την χρησιμοποιείτε όσο συχνά μπορείτε.....
το σταφύλι είναι μία από της πιο αναζωογονητικές και αναπλαστικές τροφές για το δέρμα του προσώπου.......
όποτε το βρίσκετε εκμεταλλευτείτε το....
μην το ξεχνάτε....

Σταφύλι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Vitis Vinifera

Το σταφύλι είναι ο καρπός του αμπελιού. Το αμπέλι αλλιώς ονομάζεται και κλήμα (Vitis Vinifera), είναι αναρριχητικό φυτό και προιόντα του ο μούστος, το κρασί, το ξύδι και οι σταφίδες, ενώ μπορεί να γίνει και γλυκό του κουταλιού. Είναι γνωστό ως καρπός από την αρχαιότητα και αναφέρεται για πρώτη φορά στη Βίβλο. Υπάρχουν διάφορες ποικιλίες στην Ελλάδα, όπως η σουλτανίνα Κορινθίας. Γενικότερα διαχωρίζονται με βάση το χρώμα του, λευκό, κόκκινο και μαύρο. Το σταφύλι ιατρικά καταπολεμά την κατακράτηση των υγρών. Είναι πλούσιο σε κάλιο και βιταμίνες, έχει και αντιοξειδωτική αλλά και αντικαρκινική δράση, λόγω της ρεσβερατρόλης, που βρίσκεται στη φλούδα του.

Περιγραφή

Τα σταφύλια αναπτύσσονται σε τσαμπιά των εξι έως τριακοσίων ρωγών και μπορεί να έχουν μαύρο, σκούρο μπλε, κίτρινο, πράσινο, λευκό ή ροζ χρώμα.